جوان ایرانی ،پیش به سوی پیشرفت
 
ایده پردازی با محوریت پیشرفت ایران،الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت
Google

در اين وبلاگ
در كل اينترنت


سمن‌ها؛ نمایندگان وجدان اجتماعی

تشکل‌های غیردولتی به عنوان نمایندگان وجدان اجتماعی می‌توانند نقش رابط را در تعامل و ارتباط بین بخش‌های دولتی بخش‌های و دیگر اجتماعی ایفا کنند و در ضمن در فرآیند تصمیم‌سازی، توانمندسازی و نظارت بر بخش‌های مختلف نقشی اساسی را خواهند داشت و ارتباط سازنده‌ای را نیز می‌توانند با بخش‌های تخصصی و دانشگاهی برقرار کرده و تأثیرات مهمی را بر توسعه پایدار این بخش بگذارند به شرطی که دیگر بخش‌های اجتماعی و به ویژه سازمان‌های دولتی، این مجموعه‌ها را در جایگاه حقیقی خود باور کرده و آن‌ها را تنها به عنوان زینت مجلس و نیروهای اجرایی رایگان و ارزان‌قیمت در نظر نگیرند و خود این سازمان‌ها نیز بر جایگاه اساسی خود واقف بوده و تلاش بیشتری را در خصوص ایفای نقشی سازنده در این راه داشته باشند.

با توجه به مطالعات انجام‌شده، سمن‌ها درحوزه های مختلفی می‌توانند به توسعه کمک کنند که ورود به این حوزه ها تلاش و هم‌افزایی بیشتری را می‌طلبد.

اکنون با نگاه ویژه‌ای که دولت جدید به این سازمان‌ها و تشکل‌های مردمی دارد وظیفه ما نیز معرفی سمن‌ها و وظایف آن‌ها به مردم است چون این تشکل‌ها نسبت به دولت‌ها و نهادهای دولتی ماندنی‌تر هستند.


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه شانزدهم آذر 1393 توسط حسین واثقی دودران

نقش سازمان های مردم نهاد در مدیریت شهری و ایجاد ظرفیت های اجتماعی

نقش اساسی سازمان‌های مردم‌نهاد کمک به توسعه، ایجاد ظرفیت اجتماعی در مراحل برنامه‌ریزی و سازماندهی فعالیت‌های توسعه است.

سازمان‌های مردم‌نهاد، گروه‌های کوچکی هستند (متشکل از افراد علاقه‌مند به رفع یک معضل در جامعه) که برای تحقق هدف خود به ‌صورت داوطلبانه در یک ساختار قانونی به فعالیت می‌پردازند. نکته مهمی که می‌توان درباره اهمیت مشارکت مردم در سازمان‌های مردم‌نهاد و کارکردهای مهم آن گفت این است که مشارکت، موجب افزایش و ارتقای سطح آگاهی اجتماعی می‌شود. از سوی دیگر این مشارکت، اجتماعی‌شدن و فرهنگ‌پذیری افراد را به‌دنبال دارد و تمرینی برای کار گروهی و زندگی جمعی توأم با آزادی و دموکراسی است.


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه شانزدهم آذر 1393 توسط حسین واثقی دودران

لوگوی  اولین موسسه مردم نهاد اجتماعی در شهرستان نمین

 

موسسه مردم نهاد نسیم مهر نمین

 


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه شانزدهم آذر 1393 توسط حسین واثقی دودران

  برترین‌های ششمین کنگره پیشگامان پیشرفت

 

با پایان یافتن ششمین کنگره پیشگامان پیشرفت که مراسم اختتامیه آن روز گذشته برگزار شد، از رساله‌های دکتری، پایان‌نامه کارشناسی ارشد ، مقالات، فعالیت‌های مستمر، انجمن‌های علمی برتر تقدیر به عمل آمد و همچنین وب‌نوشت‌های مرتبط با حوزه الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت شایسته تقدیر شناخته شدند.

 

به لطف خدا وبلاگ  "جوان ایرانی پیش به سوی پیشرفت " نیز از تقدیر شدگان ششمین کنگره بود.

 

وب‌نوشت‌های شایسته تقدیر:

مهدی قاسمی (وب‌سایت جوان ایرانی)

صالح اصغری/ معظمه صابری ( وب‌سایت نقش فضای مجازی در پیشرفت ایران اسلامی)

ابراهیم محمودزاده (وب‌سایت اقتصاد و فرهنگ)

حسین واثقی - (وب‌سایت جوان ایرانی پیش به سوی پیشرفت)

الهام امینی (وب‌سایت فرهنگ و معنویت)

مرضیه مروتی (وب‌سایت ثروت ماندگار)

زینب زراعت پیشه (وب‌سایت حجاب و عفاف در فضای مجازی)


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ جمعه چهاردهم آذر 1393 توسط حسین واثقی دودران
نوشته شده در تاريخ چهارشنبه دوازدهم آذر 1393 توسط حسین واثقی دودران
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه نهم آذر 1393 توسط حسین واثقی دودران

گزیده بیانات در دیدار شرکت‌کنندگان در هشتمین همایش ملی نخبگان جوان 

یکی از چیزهایی که جا دارد که نخبگان کشور بر روی آن تعمّق کنند و فکر کنند، اصلِ مقوله‌ی نخبگی و مفهوم نخبگی است. یک نگاه عالمانه و حکیمانه به اصل نخبگی بکنید. این نخبگی یعنی ترکیبی و مجموعه‌ای از استعداد شما، و همّت شما برای کار کردن و تلاش کردن، و حوصله‌ای که به‌خرج دادید و پیگیری‌ای که کردید. همه‌ی اینها - هم آن استعداد، هم آن همّت، هم آن حوصله - داده‌های خداوند متعال است به شما؛ این رزق الهی است

خب، وقتی فهمیدیم که این استعداد یا این همّت از کجا آمده است، میفهمیم که کجا باید خرج شود، در کجا باید هزینه شود.

انفاق این رزق به این است که آن را در راه خدا خرج کنید؛ برای خیر بندگان خدا مصرف کنید. منّتی هم نباید داشت - این را هم به شما عرض بکنیم - درست است که شما این رزقی را که خدای متعال به شما داده، صرف کسانی میکنید که عامّه‌ی مردمند امّا خود شما هم از محصول کار و خدمت عامّه‌ی مردم به‌طور دائم برخوردارید دیگر؛ این بده‌بستان است.

 شهید چمران یک نخبه‌ی علمی بود؛ چمران را همه به‌عنوان یک سرباز و سردار و جنگ‌آور می‌شناسند امّا چمران یک نخبه‌ی علمی درجه‌ی یک بود - من، هم از خود او شنیدم و هم از دیگران شنیدم - در مراکزی که در آمریکا تحصیل میکرد، جزو بالاترین درجات دانشجویانی بود که آنجا تحصیل میکردند؛ یک نخبه‌ی علمی به تمام معنا بود امّا احساس کرد نیاز است که بیاید در این میدان کار کند؛ از همان استعداد، از همان توانایی، از همان همّت استفاده کرد وارد این میدان شد و کارهای کارستانی انجام داد؛ این یک نخبه است.

تأکید کردم که حرکت علمی نباید دچار وقفه بشود؛ چون هر وقفه‌ای با عقب‌گرد همراه است. ما در یک مسابقه‌ی جهانی هستیم، عقب‌ماندگی‌های زیادی هم داریم؛ بله، الان سرعت پیشرفت ما خوب است امّا عقب‌ماندگی این‌قدر زیاد است که این سرعت پیشرفت هنوز اِفاقه نکرده است؛ هنوز نتوانسته ما را به آن جایگاه مورد نیازمان برساند. باید ادامه بدهیم و تلاش بشود. این حرکت علمی لازم است.

 این را هم عرض بکنیم که پیشرفت علمی، کار همه است؛ یعنی مسئولیّتی است برعهده‌ی همه‌ی دستگاه‌های کشور.


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه نهم آذر 1393 توسط حسین واثقی دودران

سیاست های ادامه رو: کشاورزی و صنعت و وابستگی آن ها به هم

 

 

يكي از مهمترين و بحث انگيزترين تعاملات در سطح كلان، تعامل ميان دو بخش صنعت و کشاورزي مي‌باشد. مطالعات اوليه در اين زمينه به فيزيوکرات‌ها در قرن هفدهم بر مي‌گردد. این افراد بخش کشاورزي را تنها منبع ثروت معرفي می­کردند به گونه‌اي که تجارت و صنعت تنها شاخه‌اي از کشاورزي به حساب مي‌آمد.

در قرن بيستم نيز اين موضوع توجه اقتصاد‌دانان مختلفي را به خود جلب کرده بود. آن­ها بر اين عقيده بودند كه توسعه كشاورزي و صنعت به دليل محدود بودن منابع اقتصادي در دو جهت متضاد عمل می­کنند. اقتصاددانان معاصر بر اين باورند که نه تنها تضادي بين رشد هماهنگ دو بخش وجود ندارد، بلکه، آنها مي‌توانند در جريان توسعه اقتصادي به عنوان مكمل يكديگر عمل نمايند. از يك طرف بخش كشاورزي تامين كننده مواد غذايي مورد نياز شاغلان ساير بخش‌ها و همچنين مواد اوليه مورد نياز بخش صنعت مي‌باشد و از طرفي ديگر توسعه صنعتي نيز مي‌تواند با تامين فناوری مورد نياز بخش كشاورزي،‌ بر رشد اين بخش تاثير مثبتي داشته باشد.

توسعه كشاورزي،‌ در كشورهاي كم درآمد به رشد سريع‌تر توليد كل اقتصاد و اشتغال مي‌انجامد. در حقيقت محرک اوليه براي رشد اقتصادي شتابنده بايد از درون بخش کشاورزي آغاز شود و در اين خصوص استراتژي دولت در مورد تمرکز كامل بر بخش صنعت صحيح نبوده، بلکه بايد متوازن و با اولويت بيشتري نسبت به کشاورزي باشد.

تجربيات حاصل از کشور­هاي در حال توسعه مختلف در دهه 1950 موجب شد که در دهه 1960 از شدت تأکيد بر نقش صنعت در توسعه اقتصادي کاسته شود و در مقابل، اغلب اقتصاد­دانان توسعه بر وابستگي متقابل ميان رشد کشاورزي و صنعت تاكيد كنند. شناخت رابطه بين بخش‌­هاي اقتصادي يك كشور براي ارزيابي سياست‌­هاي اقتصادي گذشته و شكل‌گيري استراتژي‌هاي آينده بسيار ضروري مي‌نمايد. بدون شناخت ارتباط متقابل بين بخش‌هاي اقتصادي، شناخت سياست‌هاي مناسب براي دستيابي به رشد و توسعه پايدار اقتصادي مشكل خواهد بود.

با توجه به برون­زا بودن بخش كشاورزي و تاثير آن بر روي صنعت،‌ لزوم توجه بيشتر به بخش كشاورزي به عنوان نيروي محركه رشد و توسعه اقتصادي كشور كاملا مشخص مي‌گردد.

با وجود اختصاص حدود يك سوم سهم توليد و اشتغال اقتصاد ملي به بخش كشاورزي، بطور متوسط سهم بخش كشاورزي از كل سرمايه‌گذاري‌هاي انجام گرفته تنها ده درصد بوده است. تاثير منفي و بي‌معني سرمايه‌گذاري‌هاي كشاورزي بر توليد اين بخش در مدل‌هاي كوتاه‌­مدت و بلند‌­مدت، لزوم برنامه‌ريزي­‌هاي دقيق‌تر، جهت‌­دهي بهتر و افزايش سرمايه‌گذاري‌هاي انجام گرفته در بخش كشاورزي را بيش از پيش مشخص مي‌نمايد. بی توجهی و سرمایه­گذاری اندک در بخش کشاورزی باعث تشدید محدودیت­های این بخش شامل ضایعات فراوان و بیمه اندک، کمبود صنایع تبدیلی و فراوری، عدم مزیت نسبی بازار رسانی، عدم استفاده بهینه از نهاده‌­ها، بحران یکپارچگی اراضی و نبود اصلاحات آبی مورد نیاز و مطلوب بخش کشاورزی و در نتيجه عقب‌ماندگی بخش کشاورزی گردیده است.

ای کاش به جای این همه تاکید بر رابطه میان صنعت و دانشگاه، ما کمی یا درصدی به رابطه میان صنعت و کشاورزی می پرداختیم.

حرکت دانمارک به سمت صنعتی شدن، در ادامه جریان کشاورزی این کشور بوده است. دانمارک صدسال پیش یک کشور کشاورزی بود و نکته­ای که اتفاق افتاد این بود که صنعت در این کشور در ادامه بخش کشاورزی شکل گرفت. صنعت جدای از کشاورزی نبود و این نکته­ای است که همه کشور­های دارای کشاورزی باید بدان توجه کنند که توسعه صنعتی در ادامه مسیر کشاورزی کشورها قرار دارد و قطع این مسیر یا جدا دیدن آن­ها بزرگترین غفلتی است که کشورها می­توانند انجام دهند. یکی از مهمترین سیاست­هایی که دانمارک در آن موقع اتخاذ کرد و باعث موفقیت گردید، ایجاد توانمندی و ظرفیت در میان کشاورزان بود و این عامل بسیار مهمی در موفقیت صنعتی شدن دانمارک بوده است. اشتباهی که بسیاری از کشورهای در حال توسعه در حال تکرار آن هستند و به دنبال صنعتی شدن، جدای از جریان کشاورزی خود هستند.

وقتی به تجربه آمریکا در قرن ۱۸ نگاه می­کنیم و اینکه چگونه صنعت نساجی توانست محرک توسعه این کشور شود، به اهمیت بخش کشاورزی برمی­خوریم. آمریکا بهترین جا برای پنبه بود و مزارع بزرگ پنبه داشت که در آن موقع با هزینه بسیار پائین تولید می­شد و وقتی که این صنعت و ماشین آلات آن از انگلستان به صورت سری دزدیده شد مکمل خوبی برای کشاورزی این کشور گردید و باعث شد که این کشاورزی و صنعت بتوانند به صورت مکمل باعث رشد سریع شوند. این مزیتی بود که انگلستان از آن بی بهره بود !!! در حالیکه مزیت انگلستان زغال سنگ و رودخانه بود که با ورود ماشین بخار و سپس سایر منابع انرژی این مزیت­ها کم کم رنگ باخت. وقتی به تجربه صنعتی شدن کشور خودمان نگاه می­کنیم، می­بینیم که این نگاه همیشه غایب بوده است و کسی بدان توجهی نداشته است.

سیاست صنعتی رضا شاه توسعه صنایع مصرفی بوده و کاری به کشاورزی نداشته است. محمدرضا با انقلاب سفید کشاورزی را تبدیل تعداد زیادی مزرعه کوچک می­کند و سپس با ایجاد سازمان گسترش و نوسازی، سیاست صنعتی خود را جایگزینی واردات و توسعه صنایع سنگین قرار می­دهد. این سیاست بعد از انقلاب نیز تا حد زیادی ادامه پیدا کرد و همیشه صنعت در کشور مستقل از کشاورزی دیده می­شد و در مورد آن تصمیم گرفته می­شد. کشوری که کشاورزی بزرگی دارد، نمی­تواند صنعت و کشاورزی را جدای از هم ببیند. توسعه صنعتی و توسعه کشاورزی مکمل همدیگر هستند و حداقل مساله این است که توسعه صنایع تبدیلی یکی از مزیت­های کشوری است که کشاورزی دارد. برداشتی که بنده دارم این است که بخش اعظمی از سیاست­های صنعتی کشور باید در ادامه کشاورزی باشد و در این صورت است که می­توان به موفقیت هایی دست پیدا کرد.



 


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه نهم آذر 1393 توسط حسین واثقی دودران

تحلیلی بر دیپلماسی علم و فناوری کشور: فرصت ها، موانع و چالش ها

 

 

چکیده

در دهه های اخیر سرعت تحولات رشد قابل توجهی داشته است. اکثر تحولات رخ داده در دل خود ‏وابسته به یک تحول فناوری بوده اند. اگر تا اواسط قرن بیستم فناوری تنها در حوزه های خاص صنعتی نفوذ کرده بود، اما در دهه های اخیر ‏در اکثر حوزه های زندگی افراد نفوذ نموده و شاید زندگی بدون دخالت فناوری را نتوان تصور نمود.  علم و فناوری امروزه به عنوان جزیی جدایی ناپذیر در روابط بین‌الملل شناخته می‌شود. دیپلماسی علم و فناوری امروزه به خوبی توانسته است جای خود را در میان سایر ابزار‌‌ها برای برقرای رابطه با سایر ملت­ها بازکند و به ابزاری کارآمد در توسعه روابط سیاسی تبدیل شود. مقوله ديپلماسي علمي، موضوع تازه اي نيست بلكه در عصر كنوني تا حدودي وسيع­تر و عميق­تر از گذشته شده و ضرورت آن ملموس­تر شده است. موضوع اصلی دیپلماسی علم و فناوري  استفاده از ظرفیت­هاي علم و فناوري براي تحقق  اهداف سیاست خارجی می­باشد. در این نوشتار سعی شده است تا با بيان تعريف جامع از ديپلماسي علم و فنآوري و كاركردهاي مهم آن و در ادامه با بیان چالش­ها و موانع موجود در کشور  نسبت به اين موضوع، زمينه براي توجه و تمركز بيش از پيش تمامي متوليان و تصميم گيران موسسات علم و فنآوري و دستگاه­هاي سياسي كشور فراهم شود.

 

 

مقدمه

باید پذیرفت که پارادایم نظام بین‌الملل به شکل چشمگیری در حال تغییر و تحول است. روند جهانی شدن و همچنین شکل‌گیری تدریجی نظام چند­قطبی قدرت در عرصه سیاست بین‌الملل سبب شده است که ساختار قدرت شکل نوینی به خود بگیرد و مولفه‌های جدیدی به عنوان ابزارهای اقتدار به صحنه بیاید، دیگر ذخایر معدنی به عنوان مولفه ثروت و کثرت سربازان به عنوان مولفه قدرت به حساب نمی‌آیند. انقلاب فناوری باعث شده است که نوآوری، خلاقیت، علم و فعالیت‌های مغز­افزاری به عنوان بزرگ‌ترین و پرقدرت‌ترین سلاح مدنظر سیاستمداران دنیا قرار گیرد. قدرتی که ارتباطات میان گروه‌های اجتماعی در یک کشور با کشورهای دیگر را افزایش داده و سطح ارتباطات را به روابط رسمی دولت‌ها محدود نمی‌کند. هم از این‌رو است که می‌توان مدعی شد که امروزه بنیان‌های قوی برای حرکت به سوی همکاری‌های بین‌المللی علمی در عرصه بین‌الملل به‌وجود آمده است. پیشرفت علمی به‌طور فزاینده‌ای به جاری شدن اندیشه و نوآوری در سطح فراملی و میان کشورها متکی است. به نظر می‌رسد علم و تکنولوژی ابزارهای جایگزین مطلوبی برای تعامل و ایجاد ارتباطات بین‌المللی است. یعنی نوآوری، علم و دستاوردهای فناوری می‌تواند سهم بالقوه‌ای در سیاست خارجی کشورهای مختلف برای حضور در عرصه‌های فراملی داشته باشند. به‌طور کلی علم و فناوری و به‌طور خاص دیپلماسی علم و فناوری یکی از مولفه‌هایی است که توانایی و قابلیت تامین منافع ملی در هر شرایطی را داراست و به عنوان یک مولفه مهم قدرت نرم کشورها، با ماهیت اقتدارآفرین خود از تاثیرات متقابل با حوزه‌های اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و امنیتی کشورها برخوردار است. از این رهگذر، علم و فناوری به عنوان حوزه نوینی که قابلیت تامین منافع ملی کشورها در عرصه بین‌المللی را داراست، مطرح شده است.

کلیات و تعریف

دیپلماسی علم و فناوری واژه­ای است که به طور شتابان در جهان در حال گسترش است. در طول تاریخ بشر علم و فناوری بنیان اصلی نوآوری­هایی بوده که موتور محرک توسعه اقتصادی گردیده­اند. این تفسیر اهمیت نقش دانش در دیپلماسی و قدرت آن در امور دنیا را نشان می­دهد که هنوز بطور جدی توسط دیپلماسی پیگیری نگردیده است. دیپلماسی علم اصطلاحی است که هر دو وجه نقش علم در همکاری­های علمی بین‌المللی را در بر می‌گیرد. یعنی همکاری­های علمی برای پیشبرد اهداف سیاست خارجی و استفاده از دیپلماسی برای بدست آوردن نتایج علمی. دیپلماسی علم یک بیان از قدرت نرم است. دیپلماسی علم و فناری معمولا ابزاری منحصر به فرد برای ارتباط با جوامعی است که روابط سیاسی بین آن­ها وجود ندارد و یا این رابطه با چالش‌هایی روبه رو است و امکان تعاملات رسمی در بین آنها وجود ندارد. در واقع دیپلماسی علم و فناوری با حرکتی آرام و خزنده در میان ملت‌ها تلاش می‌کند تا از درون جامعه، دولت‌ها و بدنه بیرونی آن­ها را مجبور به تغییر رفتار کند . همکاری‌های علمی و فناوری به عنوان بخشی از دیپلماسی علم و فناوری یک کشور ابتدا با حرکت آرام خود در بین متخصصان و اندیشمندان یک جامعه در دیدگاه‌ها و باورهای آن­ها نسبت به همکارانشان تغییراتی را ایجاد می‌کند و سپس انتشار اثرات این همکاری‌ها بر روی زندگی عامه مردم تغییر باورها را در جامعه فراگیر می‌کند. متداولترین تعریفی که از دیپلماسی علم و فناوری می‌شود، آن را استفاده و کاربرد علم و فناوری برای کمک به ساخت‌ پل‌ها و افزایش روابط میان جوامع تعریف می‌کند.

انواع فعالیت در حیطه دیپلماسی علمی

در ژانویه سال 2010 میلادی انجمن پیشبرد علم آمریکا[3] با صدور بیانیه ای سه حوزه دیپلماسی علمی و فناوری را به شرح زیر اعلام نمود:

-        علم و فناوری در دیپلماسی[4]

 دراین حالت علم  در راستای شکل­دهی و حمایت از اهداف سیاست خارجی به عنوان پشتوانه عمل می­نماید.

-        دیپلماسی برای علم و فناوری[5]

در این حالت دستگاه دیپلماسی همکاری­های علمی و فناوری بین المللی را تسهیل می­نماید.

-        علم و فناوری برای دیپلماسی[6]

در این حالت همکاری­های علمی و فناوری روابط بین المللی را بهبود می­بخشد.

پیش از آن که واژه دیپلماسی علمی و فناوری وارد ادبیات علمی شود، در آمریکا از این موضوع تحت عنوان قدرت هوشمند[7] و یا قدرت نرم[8] نام برده می شد.

کارکردهای دیپلماسی علم و فناوری

علم بعنوان ابزار ديپلماسی چند دهه ای است که در سطح جهانی به کار گرفته می شود. اين نهضت با آغاز و تاسيس شوراي بين المللي اتحادیه­های علمی[9] که بعدها به شورای بین المللی علم تغییر نام داد آغاز شد. شوراي بين المللي علم امروز با مساعدت اتحاديه­ها و مراكز علمي بين المللي و اعضاي علمي بين المللي از ميان ملل گوناگون، منابع و ابزار را به سوي توسعه راه حل­هاي علمي در مواجهه با چالش­هاي جهاني از قبيل تغييرات جوي، توسعه پايدار، تحقيقات بنيادي منطقه اي و جهاني­سازي علم رهنمون مي­سازد. نمونه ديگر از كاركردهاي ديپلماسی علم و فناوری را می توان در تبادل علمي ميان دانشمندان آمریکایی و روسي در جنگ سرد مشاهده نمود. این مبادلات و همکاری ها به طور غیر مستقیم هر دو کشور را وادار می نمود تا نسبت به صدور ویزای علمی برای دانشمندان متقاضی ورود به کشور متبوع اقدام نمایند و بعدها همین مراودات علمی زمینه را برای برقراری مجدد روابط سیاسی و بین الملل که رو به افول و سردی گذاشته بود فراهم نمود. همکاری‌های علمی و تکنولوژیکی میان آمریکا و ژاپن در دهه ۱۹۶۰ بعد از وقایع جنگ جهانی دوم، آغاز همکاری‌های توسعه‌ای میان دو کشور شد و سردی روابط سیاسی دو کشور را بعد از دو دهه ترمیم کرد. در دهه ۱۹۷۰، در سفر تاریخی نیکسون رییس‌جمهوری آمریکا به چین و در پی آن انعقاد قراردادهای همکاری علمی میان آن دو کشور، همگان به ظرفیت‌های فراوان علم و فناوری در سطح سیاست خارجی آگاهی یافتند. اهمیت این مولفه در سیاست خارجی را می‌توان در سخن هنری کیسینجر مشاور امنیت ملی نیکسون در آن زمان مشاهده کرد: «هیچ چیزی بین‌المللی‌تر از علم وجود ندارد.» این عبارت، نشان از درک اهمیت پتانسیل همکاری‌های علمی و تکنولوژی در عرصه بین‌الملل و تامین منافع ملی دارد. رژیم صهیونیستی از ابتدای اشغال سرزمین‌های فلسطین تا کنون چهره‌ای منفور در میان جوامع مسلمان و منطقه داشته است و این رژیم همواره تلاش کرده است برای تامین منافع خود به عادی‌سازی روابط با دولت‌ها و ملت‌های منطقه بپردازد. این رژیم تلاش کرده است تا در کنار تلاش‌های سیاسی‌اش برای عادی‌سازی روابط با کشور‌های منطقه از ابزار علم و فناوری برای بهبود وجهه‌اش در میان ملتهای مسلمان استفاده کند. یکی از مهمترین بخش‌های این اقدام استفاده از برنامه همکاری منطقه‌ای خاورمیانه [10](MERC) است. این برنامه یک برنامه تحقیقاتی رقابتی است که از همکاری‌ میان دانشمندان اسراییلی و عرب حمایت می‌کند. طرف‌های درگیر، برنامه مرک را برای تقویت همکاری میان محققان اسراییلی و مصری ایجاد کردند. در ابتدا به دلیل آنکه وجهه رژیم صهیونیستی در میان افکار مردم منطقه بسیار منفی بود، امریکا آغازگر این برنامه شد و به عنوان یک واسطه و میانجی به شکل‌دهی همکاری‌های علمی میان محققان در رژیم صهیونیسیتی و کشورهای عربی کمک کرد. بعد از برقراری یک رشته از همکاری‌ها، در سال ۱۹۹۸ امریکا کشورهای منطقه را ترغیب کرد تا به طور مستقل این همکاری‌ها را ادامه دهند و آغازگر همکاری‌های جدید باشند. در سال  ۲۰۰۷ مرک بیش از ۱۰۰ پیش پروپوزال دریافت کرد که هچ کدام از آنها با واسطه‌ آمریکا نبوده و به طور مستقیم میان اسرائیل‌ها و فلسطینی‌ها و سایر محققان عرب شکل گرفته بود. امروزه همکاری میان موسسات اسرائیلی و فلسطینی به طور خاص رشد قابل توجهی داشته است. در سال ۲۰۱۱ سی و هفت پروژه فعال ذیل مرک وجود داشت که ۱۷ تا از آنها با همکاری موسسات کرانه باختری و نوار غزه بوده است.

اهداف دیپلماسی علمی و فناوری

علم به وجود آورنده نوعی از دیپلماسی است که نیازمند همکاری‌های نزدیکی میان ملت‌ها، نخبگان، بخش‌ها و سازمان‌های غیردولتی در کشورهای مختلف است. از طریق تبادلات علمی می‌توان به ایجاد و شکل‌گیری ائتلاف‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در اثر ایجاد منافع مشترک خوش‌بین بود و همچنین در حل تعارضات میان کشورها و ملت‌ها نقش موثری داشت. همکاری‌ها در ابعاد علمی و تکنولوژیکی در مسائل حساسی چون سوخت‌های هسته‌ای و فسیلی و تحقیقات فضایی و…، گاهی می‌تواند به ارائه یک مسیر موثر برای ایجاد و برقراری گفت ‌وگوهای سیاسی میان کشورهای دارای اختلافات منجر شود. در یک نگاه کلی می‌توان اهداف دیپلماسی علمی و فناوری را به شرح زیر دسته‌بندی کرد:

1- بستر‌سازی محیطی مناسب برای ایفای نقش موثرتر وزارت امور خارجه در توسعه علم و فناوری در نظام ملی نوآوری 2- استفاده از دستاوردهای علم و فناوری به‌خصوص دانش فنی و محصولات دانش بنیان به عنوان یک ابزار برای توسعه حوزه دیپلماسی کشور 3- ارائه تصویری مطلوب از توانمندی‌ها و اقتدار ملی و کسب وجهه و حیثیت بین‌المللی به عنوان کشوری توسعه‌یافته در جهت پیشبرد اهداف دیپلماسی کشور 4- قرار گرفتن در مسیر تحولات تکنولوژیکی دنیا و بستر‌سازی برای انتقال فناوری با کمک دستگاه دیپلماسی رسمی 5- ایجاد و بهبود روابط با کشورهای گوناگون به دلیل کم حساسیت بودن مقوله علم و فناوری در عرصه بین‌الملل و اثرگذار بودن آن در تمامی کشورها 6- ایجاد ارزش‌افزوده و کسب سود از طریق توسعه فعالیت‌های علمی و فناوری در اثر تعاملات علمی و تکنولوژیکی با کشورهای مختلف.

وضعیت دیپلماسی علم و فناوري کشور و دستاوردهای ایران در این زمینه

ایران از لحاظ برخورداری از منابع دیپلماسی علم و فناوری وضعیت بسیار مناسبی دارد. در طول سه دهه که از انقلاب اسلامی می­گذرد، به خصوص در دهه اخیر، دست­آوردهای بسیاری در این حوزه حاصل شده است. هر کدام از این دست­اوردها توانسته است بر قدرت انقلاب اسلامی بیفزاید. یکی از مهمترین این دستاوردها فناوری غنی­سازی اورانیوم است. دانشمندان ایرانی توانستند بدون کمک قدرت‌های بزرگ و به رغم مخالفت قدرت‌های غربی به فناوری صلح­آمیز هسته­ای دست پیدا کنند. تا پیش از این هر کشوری که می­خواست به فناوری هسته­ای دست پیدا کند، لزوماً به حمایت همه جانبه یکی از قدرت‌های بزرگ هسته‌ای نیاز داشت. فناوری ساخت و ارسال ماهواره یکی دیگر از دستاوردهای علم و فناوری کشور است. از بعد از جنگ جهانی دوم  یکی از عرصه‌های مهم رقابت میان دو ابرقدرت آن زمان یعنی شوروی و آمریکا توانایی دستیابی به فضا بود که در سال‌های بعد با پیشرفت‌های بیشتر اشکال متنوع‌تری به خود گرفت. در واقع، امروزه توانایی ساخت و ارسال ماهواره به معنای دست یافتن به سطح بالایی از توانایی علمی و فناوری است. این موفقیت تاثیرات زیادی در وجهه بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران داشته است. ایران در حوزه‌های علمی دیگری نیز به موفقیت‌های بزرگی دست یافته است که یکی از آنها داروهای نوترکیب است. از جمله این داورها می‌توان به داروی آیمود در درمان بیماری ایدز اشاره کرد. در واقع، درمان بیماری‌ها و تولید داروهای مناسب برای این منظور علاوه بر اینکه یکی از دغدغه‌های داخلی یک کشور محسوب می‌شود، یکی از شاخص­های پیشرفت و توسعه کشورها نیز به شمار می‌آید. پیشرفت‌های ایران در زمینه سلول‌های بنیادی نیز یکی از دستاوردهای درخشان علمی کشور محسوب می‌شود. پژوهشگاه رویان در این رابطه دستاوردهای قابل توجهی داشته و توانسته خود را در سطح جهانی مطرح کند. فناوری نانو نیز از جمله دستاوردهایی است که جمهوری اسلامی ایران در میان کشورهای جهان اسلام، رتبه اول به خود اختصاص داده است. ایران یکی از چهار کشوری است که توانسته است برپایه دانش بومی خود به استانداردهای  نانو دست یابد. سطح علم و فناوری نانو در ایران همسطح با کشورهای مطرح مانند آلمان، ژاپن، آمریکا است. همین دست­آوردها بود که برزیل را در همکاری علمی و فناوری با ایران مشتاق نمود. نانو یکی از حوزه­هایی است که به دلیل نو بودن، اعتبار بسیاری برای جمهوری اسلامی ایران کسب نموده است.

توسعه سیاسی زمینه ساز پیشبرد علم و فناوری

دانشگاه یک سفارتخانه بزرگ علمی است که می‌تواند روابط گسترده‌ای را با مراکز علمی و صنعتی در اقصی نقاط جهان برقرار کند. در این راستا استفاده از شخصیت های ذی نفوذ در دانشگاه‌ها به پیشبرد دیپلماسی علمی و فناوری و اهداف آن بسیار کمک می‌کند. سیاستمداران نیز  باید زیر ساخت های ارتباط بین کشور­ها را درست کنند. اگر این بستر سازی(توسعه سیاسی) صورت نگیرد راه برای برقراری ارتباط هموار نخواهد بود. توسعه سیاسی زیر بنای سایر توسعه­ها حتی علمی است. هرکس گمان کند می­شود علم­ وفناوری را در یک محدوده جغرافیایی تولید کرد و توسعه داد و از تجارب و دانش دیگر اقوام و کشورها بهره نبرد، یقینا در اشتباه است. کشور به همکاری­های تحقیقاتی بین­المللی نیاز دارد و این وظیفه مسئولان حوزه علم و فناوری است که این جریان را راه­اندازی نموده و تقویت کنند. دستگاه دیپلماسی کشور هم نقش اصلی را در این زمینه برعهده  دارد.

موانع پیش رو در راستای گسترش دیپلماسی علم  و فناوری

علم بی تردید نیازمند جابجایی است. یکی از  موانع  پیش رو در راستای گسترش دیپلماسی علم  و فناوری موضوع ویزاست. پیامبر گرامی اسلام می فرمایند: علم را بجوييد حتي اگر در چين باشد. البته دنیای مجازی بسیار به این جابه جایی کمک کرده ولی حضور فیزیکی یک مقوله دیگر است، پس اینجاست که دیپلمات های رسمی کشور می توانند نقش ایفا کنند و بسترلازم را به وجود آورند. امروزه در دنیا کشور های کوچکی وجود دارند که شهروندان آن کشور ها بدون دریافت هیچگونه ویزایی قادر هستند از بیش ۱۶۰ کشور دیگر جهان به راحتی بازدید کنند. مانع دوم عدم روابط مستمر، مستحکم و پایدار موسسات و مراکز علمی ما با جهان پیرامونی است. یعنی ضعف در روابط بین المللی مراکز و کانون های علمی ما اعم از دانشگاه ها، موسسات و… است که این نیز ناشی از نبود کالبد مجازی مناسب جهت نفوذ و گسترش می باشد. ما یا فاقد این کالبد های مجازی هستیم یا اینکه وبگاه­ها و خبرگزاری­های مراکز علمی­مان کارایی لازم را ندارند. در این عرصه، ارتباطات ما با جهان بسیار محدود است. کشوری مثل آمریکا دارای هشت درگاه بزرگ اطلاعاتی و ارتباطی است. امپراطوری های مجازی در دست آنهاست. از طرف دیگر نبود سرعت مناسب جهت دستیابی به اطلاعات مانع دیگری را پدید آورده است، ما برای تبادل علمی با جهان نیازمند ارتباط سریع، سهل و در لحظه هستیم. سرعت و کیفیت پایین اینترنت، محدودیت و دسترسی دیر هنگام به اطلاعات جهان دیگر پذیرفتنی نیست. پس نبود پهنای باند جهت رصد تحولات جهانی مانع دیگری است. حال اگر این مشکلات و موانع با هم ترکیب شوند ببینید چه حجم بازدارنده‌ای را در پیش روی پیشرفت و عملی شدن دیپلماسی علم و فناوری پدید می‌آورد. زاویه دید و نوع نگاه ما به مسائل باید تغییر کرده و جهانی شود، ما باید خودمان را در حل مسائل جهانی سهیم بدانیم، نوع نگاه ما نباید محدود به نیازهای ما در مرزهای جغرافیایی کشورمان یا حیطه وظایف تعریفی ثابت و قدیمی باشد. این نگاه جهانی به صرفه و در راستای منفعت ملی است. بحث دیپلماسی علم و فناوری نیازمند مدیریتی با دیدگاه فرانیازی و فراملی است.

همکاری‌های علمی و فناوری ایران و ایالت متحده امریکا

در طول سی سال عدم رابطه ایران با ایالات متحده امریکا این کشور تلاش کرده است تا به روش‌های مختلف با جامعه ایران ارتباط برقرار کند. همکاری‌های علمی و فناوری یکی از این روش‌هاست. همکاری‌های علمی به دلیل آنکه تجربیات علمی را از سراسر جهان جذب می‌کند  بسیار جالب توجه می­باشد. اگر چه  مشارکت در تحقیقات بین‌المللی خارج از  مرز‌های ملی مسئله جدیدی نیست، اما در دهه‌های اخیر سرعت همکاری‌های علمی بین­المللی افزایش یافته است. علی رغم قطع رابطه سیاسی ایران و امریکا از زمان پیروزی انقلاب اسلامی، همکاری‌های علمی میان دو کشور همچنان تداوم داشته است و حتی از طریق سازوکار­های خاصی تقویت شده است. همکاری بین دانشمندان علوم پزشکی و بهداشت ایران و آمریکا از جمله همکاری­های بین دو طرف است. در ایالات متحده، انجمن امریکایی پیشبرد علوم (AAAS) ، آکادمی ملی علوم(NAS)[11]  و موسسه ملی بهداشت(NIH)[12]  در این زمینه فعالیت دارند. این سازمان‌ها مبادله رسمی و غیر رسمی دانشمندان، پزشکان و دانشمندان را تقویت کرده‌اند،  که در نتیجه این تحقیقات مشترک دستاورد‌های مهمی‌ برای دانش پزشکی و بهداشت بدست آمده است.  بیماری‌های ناشی از غذا مشکل مهمی در هر دو کشور است. آکادمی ملی علوم آمریکا طرح بیماری‌های ناشی از غذا را با تمرکز بر پایش بیماری‌ها و روش‌های مقابله با آلودگی مواد غذایی مورد توجه قرار داد.  فعالیتها شامل کارگاه­ها، جلسات برنامه‌ریزی مشترک، و مبادلات فردی  و اجرای یک پروژه سه ساله آزمایشی مربوط به پایش بیماری­های  ناشی از غذا در ایران می‌شود.  در طول دهه اول این طرح، بیش از پانصد دانشمند به نمایندگی از هشتاد موسسه در ایالات متحده و ایران با هم همکاری داشتند.  طبق گزارش آکادمی ملی علوم، صدها دانشمند دیگر این دو کشور در زمان بازدیدها با همتایان علمی خود ملاقات کرده‌اند و هزاران نفر دیگر در سخنرانی­های علمی به صورت مجازی یا حضوری شرکت داشته‌اند.  یکی دیگر از موارد همکاری‌های پزشکی بین ایران و آمریکا در مورد بیماری‌های غیر مسری نظیر دیابت، اعتیاد به مواد مخدر و سرطان مری بود. این بیماری‌ها شیوع جهانی دارند. همکاری‌های علمی می‌تواند به طور علمی به پیشگیری و درمان این بیماری‌ها کمک کند. بیماری‌های مزمنی مانند سرطان و دیابت زمانی دلیل اصلی مرگ و میر در  ایالات‌متحده و کشورهای ثروتمند جهان بودند و اکنون نیز این بیماری‌ها دلیل عمده مرگ و میر در کشورهای در حال توسعه هستند. اخلاق زیستی یکی دیگر از حوزه‌هایی است که شاهد افزایش تبادل بین ایالات متحده و ایران و دیگر  کشورها بوده است. متخصصان اخلاق زیستی[13] و محققان پزشکی زیستی امریکا در همایش‌های بین‌المللی که در ایران برگزار شده است از سخنرانان کلیدی بوده‌اند و در دانشگاههای ایران و موسسات تحقیقاتی آن نیز سخنرانی کرده‌اند. متخصصان اخلاق زیستی، پژوهشگران، و پزشکان ایران نیز از دانشگا‌‌ه‌ها و و دیگر موسسات تحقیقاتی ایالات متحده آمریکا بازدید  و سخنرانی کرده‌اند. همکاری‌های انجام گرفته علاوه بر بهبود وضعیت بهداشت و درمان دو کشور، موجب درک و بهبود روش‌های علمی از جمله در تحقیقات اپیدمیولوژیک که برای طیف وسیعی از پژوهش‌های علوم پزشکی در سطح جهانی قابل استفاده هستند، شده است. این تعاملات می‌تواند از بروز خشونت میان دو کشور جلوگیری و مشارکت در تحقیقات علوم پزشکی و بهداشت با هدف مشترک بهبود سلامت افراد و کل جمعیت را تشویق کند. با توجه به رابطه پیچیده و خصمانه ایالات متحده و ایران در طول سی سال گذشته،  یافتن حوزه‌هایی برای همکاری متقابل، سودمند و بسیار ارزشمند است.

جمع بندی  و نتیجه گیری

براساس سند چشم انداز 1404 جمهوری اسلامی ایران باید الهام بخش در جهان اسلام باشد. توجه به این بعد قدرت بدون توسعه دیپلماسی علم و فناوری دشوار به نظر می­رسد. لذا این تعاملات باید در سطوح موسسات علمی و دانشمندان برجسته به شیوه هدفمند آغاز و گسترش یابد. دیپلماسی علم و فناوری به عنوان یکی از اقسام دیپلماسی‌های نوین در عرصه بین‌الملل، در کنار گونه‌هایی چون دیپلماسی فرهنگی، دیپلماسی انرژی و دیپلماسی عمومی مطرح است. متاسفانه در شرایط کنونی فاصله دیپلماسی علم و فناوری کشورمان با اهداف این دیپلماسی بسیار زیاد است. به نظر می‌رسد که یکی از وظایف اصلی رییس دستگاه دیپلماسی کشور باید پرداختن به این مقوله باشد. باید توجه داشت که توسعه دیپلماسی علم و فناوری، ظرفیت‌های جدیدی در ارتباطات بین‌المللی کشورمان به وجود خواهد آورد که فراتر و حتی در بعضی موارد عمیق‌تر از دیپلماسی رسمی کشور خواهد بود. توجه به حضور افراد آگاه در زمینه علم و فناوری در نمایندگی‌های خارج از کشور می‌تواند در شناسایی حوز‌های همکاری علمی و فناوری در کشورهای مختلف مثمرثمر باشد. این جای تاسف دارد که همکاری وزارت امور خارجه با نهاد‌های علمی کشورمان تنها به دادن روادید خلاصه می‌شود!

حال که در کشور ستاد توسعه دیپلماسی علم و فناوری به همت معاونت علمی و فناوری کشور و با حضور دستگاه‌های ذی‌ربط شکل گرفته است، برای تحقق و تامین منافع ملی از طریق دیپلماسی علمی و فناوری، آموزش و تعمیق اطلاعات و تحلیل‌های اعضای نمایندگی‌های خارج از کشور در زمینه علم و فناوری بسیار حائز اهمیت است. در واقع، از طریق همکاری تنگاتنگ با اعضای نمایندگی‌های دیپلماسی کشور می‌توان ظرفیت‌های موجود علم و فناوری در کشور را در سطح بین‌الملل، به فعل درآورده و نیاز‌های این حوزه را نیز از طریق برقراری همکاری‌های علمی تامین کرد. امید است با بسط این همکاری‌ها، صادرات کالاهای دانش بنیان کشور افزایش یابد، کشور در جریان تحولات تکنولوژیکی دنیا قرار گرفته و حضور ایرانیان در نهاد‌های علمی و فناوری بین‌المللی افزایش یابد. به‌راستی چرا نباید یکی از ملاک‌های ارزیابی در وزارت امور خارجه و در ارتباط با کشورها، فعالیت‌ها و ظرفیت‌های علمی و فناوری نمایندگی‌ها باشد؟ چرا در نهاد‌هایی همچون [14]CSTD، [15]APCTT، [16]WIPO، [17]ESCAP  و غیره هیچ کارشناسی از جامعه علمی ما حضور ندارند و این نهاد‌ها را دربست در اختیار اروپایی‌ها و سپس هندی‌ها و چینی‌ها و حتی کشورهای افریقایی قرار داده‌ایم؟ آیا قدرت دیپلماسی ما کمتر از این کشورهاست؟ چرا به دلیل عدم برقراری ارتباط میان جامعه علم و فناوری و دستگاه دیپلماسی کشور، ظرفیت‌های این حوزه در حالت بالقوه مانده است؟ چرا گزارش‌ها و خبرهایی که در حوزه علم و فناوری از طریق نمایندگی‌های خارج از کشور وزارت امور خارجه به درون جامعه علم و فناوری کشور می‌رسد، به دلایلی فاقد ظرفیت‌های لازم برای استفاده این حوزه است و قابلیت چندانی ندارد؟

رویکرد توسعه دیپلماسی علمی و فناوری بویژه در شرایطی که تحریم های نابرابر، باعث ایجاد موانع جدی در مسیر ارتقای علم، فناوری و نوآوری کشور نخبه پرور ایران می گردد، آغاز خجسته ای است که میباید هوشمندانه برنامه ریزی و هدایت شود تا به نتایج مطلوب که همان مشارکت در تولید علم و فناوری جهانی است نایل آید.

منابع

  1. بیانیه تهران 2012. تهیه و تنظیم توسط مرکز همکاری­های فناوری و نوآوری های نهاد ریاست جمهوری. خرداد ماه 1391.
  2. خلج، مولانا. (1388). دیپلماسی در علم. فصلنامه سیاست علمی و پژوهشی رهیافت. شماره 44. ص 21.
  3. موسوی موحدی، علی اکبر و کیانی بختیاری، ابوالفضل. (1391). دیپلماسی علمی و فناوری. نشریه نشاء علم، سال دوم ،شماره دوم، خرداد ماه 91.
    1. Hormats, R. D. (2012). "Science Diplomacy and Twenty-First Century Statecraft" .Science and Diplomacy.Vol. 1, No. Washington, DC.
    2. American Association for the Advancement of Science –AAAS (2012). Science and Diplomacy Quarterly. March 2012, Center for Science Diplomacy.
    3. Nye, J. S. (1991). Bound To Lead: The Changing Nature Of American Power. Basic Books. ISBN 0465007449.
    4. Armitage, R., Nye ,J. (2007). "Stop Getting Mad, America, Get Smart". The Washington Post. http://www.washingtonpost.com/wp dyn/content/article/2007/12/05/AR2007120502254.html.Retrieved 18 May 2011.
    5. "A Brief History of ICSU". ICSU website. http:// www.icsu.org.

 

  1. Turekian, V. C., Neureiter, N. P. (2012). "Science and Diplomacy: The Past as Prologue". Science and Diplomacy. http://www.sciencediplomacy.org/editorial/2012/ science-and-diplomacy.
  2. A Global Endeavour. CERN - the European Organization for Nuclear Research. http://public.web. cern.ch/public/en/about/global-en.html.
  3. The First Pugwash Conference. Pugwash Conferences on Science and World Affairs. http://www.pugwash. org /about/conference.htm. Retrieved 17 July 2012.
  4. Einstein, A., Russell, B.(1955). "The Russell-Einstein Manifesto". http://www.pugwash.org/about/manifesto. htm. Retrieved 9 July 1955.
  5. Frequently Asked Questions. The Arctic Council. http://www.arctic council.org/index.php/en/about/ press-room/152-faqs.
  6. AAAS's Center for Science Diplomacy Launches New Publication. AAAS Member Central. http://membercentral. aaas.org/announcements/aaass-center-science- diplomacy-launching new-publication.Retrieved March 13, 2012.
  7. Science  and Innovation Policy: Science Diplomacy". SciDev.Net. http://www.scidev.net/en/scienceand- innovation-policy/science diplomacy/.
  8. Skolnikoff, E.(2007)." International Cooperation: What’s in it for Us?". Journal of International Cooperation in Education, Vol.8, PP.116-118.
  9. Dobriansky. P. (2006)" The Art of Science Diplomacy". US Department of State Magazine, Vol. 502, PP.18-23.
  10. Fedoroff, N. V. (2009)" Science Diplomacy in the 21st Century", Cell, Vol. 136, No. 1, PP11-19.
  11. Lord K. M., Turekian, V. C. (2007) "Time for a New Era of Science Diplomacy".Science, Vol. 315, PP.769-770.
  12. http://www.utsandiego.com/news/2010/feb/20/science-diplomacy-aids-conflict-reduction/?page=2#article
  13. http://www.sciencediplomacy.org/perspective/2012/science-diplomacy-and-twenty-first-century-statecraft
  14. http://mountainrunner.us/2007/04/science_diplomacy/
  15. http://en.wikipedia.org/wiki/Science_diplomacy
  16. http://www.usip.org/publications/the-issues-science-diplomacy
  17. http://www.state.gov/e/stas/2009/116182.htm
  18. http://diplomacy.aaas.org/documents/csd_resources.shtml
  19. http://political.ir/post-250.aspx



 

[3] American Association for Advancement of Science (AAAS).

[4] Science & Technology in Diplomacy

[5] Diplomacy for Science & Technology

[6] Science & Technology for Democracy

[7] Smart Power

[8] Soft Power

[9]International Council of Scientific Unions(ICSU)

[10] The Middle East Regional Cooperation

[11] The National Academy of Sciences

[12] The National Institutes of Health

[13] Bioethicists

[14] The Commission on Science and Technology for Development

[15] Asian and Pacific Centre for Transfer of Technology

[16] World Intellectual Property Organization

[17] Economic and Social Commission for Asia and the Pacific


ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ یکشنبه نهم آذر 1393 توسط حسین واثقی دودران
نوشته شده در تاريخ شنبه هفدهم آبان 1393 توسط حسین واثقی دودران
پیشرفت ایران | وبلاگ